|
Klagen over politiekers en politiek is aan de orde van de dag. Niet zozeer de democratisch verkozen volksvertegenwoordigers worden bedoeld, die zijn namelijk vast aangeworven om aan politiek te doen. Met de nieuwe kieswet die 75 tot 80% van de bestaande politiekers zekerheid op een job biedt na de verkiezingen, gelijk welke de uitslag is, kunnen we inderdaad van 'vast aangeworven' spreken. Zoveel werkzekerheid hebben nog weinig mensen. Neen, het gesprek van de dag gaat veel vaker over hoe het er in de bedrijven aan toe gaat, over de derde definitie van politiek in de Van Daele : een manier van optreden of tactiek.
Jaren geleden zag ik een TV spot van een bekende Vlaamse krant met voor mij één van de nog altijd mooiste analogieën over politiek. Kakelende kippen kibbelden kribbig over wie op de hoogste stok zou zitten en een stem vertelt : 'En dan zitten ze daar en schijten op mekaars kop, mijnheer, en dat noemen ze dan politiek'. Tolkien wist het al in 1954 toen hij 'The Lord of the Rings' schreef. Aragorn, toekomstige koning van Gondor, danig ontgoocheld door de zwakheid en machtsbelustheid van de 'humans', liet 9 ringen maken voor de menselijke koningen. De koningen worden 'wraiths', zielen die geen rust vinden, en de rest is één van de mooiste verhalen uit de literatuurgeschiedenis en een waarheid van het leven als een wei vol koeien.
Eind januari las ik in de FET een artikel met een grote kop : 'Twee derde topkaderleden nam voorbije vijf jaar foute beslissing'. De ondertitel luidde '75 procent is nochtans gerust in besluitvormingsproces'. Het artikel vermeldde niet hoeveel van deze Belgische topkaderleden daarna zelf ontslag namen noch wie verandering bracht aan zijn besluitvormingsproces of sleutelde aan zijn beslissingsvaardigheden. Indien een 'deus ex machina' zoals een gezonde economie of een sterke markt geen redder in nood speelt, drijft deze paradox bedrijven onafwendbaar in de existentiële problemen. In barre tijden overleven bedrijven enkel door de kwaliteit van hun beslissingen, dus door de kwaliteit van hun beslissingnemers, en dus door de kwaliteit van aanwervingen, ontslagen en promoties, en daar wringt sinds lang het schoentje.
Wat baat het honderden bedienden of arbeiders aan de deur te zetten. Verkeerde of zwakke beslissingen hebben het huidige probleem gecreëerd, en als de managers die ze genomen hebben niet eerst iets aan zichzelf doen, verandert er niets aan de kwaliteit van de toekomstige beslissingen noch aan de kritieke toestand van de patiënt. Het 'de markt' of 'de business' verwijten is eigenlijk het eigen onvermogen of gebrek aan managementvaardigheden toegeven. Visie en strategie zijn één van de essenties van management en hebben alles te maken met het zo correct mogelijk inschatten van de onzekere toekomst. Strategische beslissingen na de feiten nemen is een contradictio in terminis.
Beheren en beslissen zorgen voor het veilig stellen van de werkzekerheid van de uitvoerende mensen. Willen leiden impliceert dan ook een verplicht gewetens- en vaardigheidsonderzoek : Ben ik klaar voor deze verantwoordelijkheid en de erbij horende deontologische verplichting. De 'acid test' voor elke leidinggevende zou moeten zijn : Zou je jezelf ontheffen uit je functie, mocht blijken dat je de afgesproken resultaten niet haalt, en zou je jezelf ontslaan indien er elders in het bedrijf voor jou geen geschikte positie beschikbaar is ? Indien je als leidinggevende louter en alleen het bedrijfsbelang nastreeft, moet het antwoord op beide vragen volmondig en zonder aarzeling ja zijn. Dat is ook de fundamentele reden waarom werknemers, en dus inclusief leidinggevenden, ontslagen worden. Waarom zou een manager niet dezelfde prijs betalen als degene die hij oplegt aan zijn werknemers ? Beroepspolitiekers hebben hier tenminste nog een minimaal respect voor deontologie. Op heterdaad betrapt stappen ze zelf op, mits weliswaar een lichte morele druk van 10 miljoen Belgen die hen verbijsterd, maar niet verrast, aangapen. Binnenkort wordt België trouwens een omgekeerd Irak : daar hebben ze een schot over voor politieke gevangenen, hier komt er een overschot aan gevangen politiekers.
Binnen onze brave Belgische cultuur plaatst de baas zich echter vaak boven de business wet. Van zodra je iets te brommen hebt, ben je boven alle kritiek verheven. De baas boven baas mag wel kritiek geven op de baas, maar dan enkel wanneer niemand anders het hoort. Als leidinggevende bekritiseerd worden, staat dat gelijk met een bedreigend gezichtsverlies wat ten allen prijze vermeden moet worden. Regel 1, de baas heeft altijd gelijk. Regel 2, heeft de baas geen gelijk, aktiveer dan onmiddellijk regel 1. Als directielid sluit je de rangen, spreek je één taal, luid je dezelfde klok, toon je éénheid met de leiding, of je hoort er niet meer bij. Wij, de leiding, en zij, de rest. Je moet dus wel nog likken, maar niet meer slikken.
De meeste beslissingen worden genomen op basis van intuïtie en ervaring, schreef het artikel in de FET nog. Ook zowel promotie- als ontslagbeslissingen, en daarom klaagt heel België over hoe erg het is zich omwille van vriendjespolitiek en 'ons kent ons' te moeten verprostitueren naar boven en verpooieren naar beneden om carrière te maken. Heel België doet er gefrustreerd over, maar begint er zelf aan bij de eerste promotie. Werknemers aller bedrijven, verenigt U in een spaarpot voor een uitgebreide marktstudie over de vraag : was deze bevordering of gene verwijdering een politieke dan wel een business beslissing ? De resultaten zullen naar mijn gevoel niet verbazen. Aangezien ze ook geen millimeter verschil zullen maken, kunnen we met de centen beter een pint gaan drinken. Nergens beter dan de toog van mijn favoriete stamcafé om zich op te winden over dingen waar we toch niets kunnen aan veranderen, of wel soms ...
|
